Kitab-ı Nazar

İzleyen, hakikati elinde tuttuğunu sanır; izlenen ise, bizzat hakikat olduğunu.
Oysa hakikat sabit değildir.
Zihin, gördüğünü hafıza, bilgi ve beklentilerle harmanlar.
Böylece “hakikat” dediğimiz şey, bazen bir yanılsama kadar inandırıcı bir zihinsel inşaya
dönüşür.
Foucault’nun Panoptikon’unda, birey sırf izlenme ihtimaliyle bile davranışlarını düzenler.
Disiplin yalnızca gözetimle değil, görünür olma kaygısıyla işler.
Kuantum fiziği de aynı fikri yineler: Gözlem, müdahaledir.
Anadolu’da bu gücün adı çoktan konmuştur: nazar.
Kaynağı belirsiz; kimi zaman sevgiyle, kimi zaman kıskançlıkla, kimi zaman da sessiz bir
kıyasla yüklü bir bakış...
Nazar, sadece bir inanç değil; Anadolu kültüründe içselleştirilmiş, gündelik hayatı
şekillendiren bir disiplin mekanizmasıdır.
Yeni doğmuş bir bebek, bir düğün, ya da alınmış bir araba...Fazla görünmek tehlikelidir.
Ve ardından bir kurban verilir; çünkü iyilik, bedelsiz kalmamalıdır.
Zihnin yorumlama içgüdüsü, kültürel kodlar ve bilimin gözlemin gerçeği dönüştürdüğü bilgisi
tek bir noktada birleşir: Bakış, yalnızca görmek değildir; bir iktidar biçimidir.